مملوّ مىشود براى غسل كردن حجاج . در بيان رسوماتى كه در موسم حج معمول است در سالى كه اختلاف در رؤيت ماه « ذى حجه » ما بين « شيعه » و « سنى » نباشد ، جميع حجّاج غروب « روز عرفه » از « عرفات » به « مشعر الحرام » حركت مىنمايند . « شريف مكه » با حمل « مصرى » و « والى حجاز » به اتفاق « امين صرّه » و « اعيان » و « اركان » مكه با حمل « شامى » مىباشند . همواره رسم است دو فوج سرباز و دو عراده توپ در ذهاب و اياب ، از مكه به « عرفات » به همراهى « امير مكه » و « والى حجاز » بوده ، و در شب عيد ، در توقف به « منى » و در هنگام عزيمت به « مشعر الحرام » ، در بين راه شليك مىنمايند . و در حقيقت ، اين قسم حركات ، ازدياد شكوه اسلام و اسلاميان است . غير از اين ، در شب دوازدهم ماه نيز در دو موضع « منى » آتش‌بازى بسيار مفصلى مىنمايند : يكى در نزديكى چادر « والى » با شكوهى تمام و شليك با تفنگ‌هاى نظام مىشود و ديگرى در نزديكى حمل « مصرى » ، در مدت خيلى طولانى « آتش‌بازى » نمودند . گفتند : مخارج اين همه « آتش‌بازى » از قيمت « پوست گوسفندهاى قربانى » است ، كه روز « عيد اضحى » از وادى « منى » آدم‌هاى « شريف » جمع كرده ، به فروش رسانيده ، وجه او را به خرج « آتش‌بازى » مىرسانند . تا اين سال ، آتش‌بازى منحصر به اين دو جشن دولتى و ملّتى « عثمانى » بود . و از جانب دولت عليّه « ايران » ، تا حال اين قبيل رسومات معمول نبود ، ولى امسال از حسن « كفايت » و « كاردانى » حاجى ميرزا حسن ، قونسول « جده » ، در مقابل جشن و آتش بازى آنها ، در همان شب خودنمايىها ديده شد كه مىتوان گفت اسباب آتش‌بازى و ساير چيزهاى او ترجيح بر ديگران داشت . در وقوف به « منى » ، قونسول دولت عليّه « ايران » ، در مقابل چادر كارپردازى ، « بيدق شير و خورشيدى » نصب كرده و چادرهاى حجاج اهالى « ايران » را على قدر مراتبهم - به ترتيب مرغوب در همان موضع مرتب نموده ، شبها مشعل‌ها از پيش چادرها افروخته ، كه حضرت « اعراب » و « شرفا » به نظر تعجب و حيرت نگريسته ، به قوّت عظمت و شوكت دولت « ايران » و « ايرانيان » تماشا مىكردند .